অসমৰ ইতিহাস কেৱল বুৰঞ্জীৰ পৃষ্ঠা, প্রাচীন মন্দিৰ, কীর্তিচিহ্ন ধ্বংসাৱশেষ বা উল্লেখযোগ্য সংগ্রহালয়ত আৱদ্ধ হৈ থকা নাই-ই বাঁহৰ বাগিচা, বয়োজ্যেষ্ঠ কণ্ঠ আৰু বিল-পুখুৰীৰ নিস্তব্ধ পানীৰ মাজেৰে উশাহ লয়। পৰিৱেশ আৰু বন বিভাগে লিপিবদ্ধ কৰা মতে, অসমত পুখুৰী নামেৰে জনাজাত ১.৮৫ লাখৰো অধিক জলাশয় আছে। এইবোৰ জলভাগতকৈও বেছি, ইহঁত সামুহিক স্মৃতিশক্তিৰ ভঁৰাল। আহোম বংশৰ পূৰ্বৰ ৰাজধানী শিৱসাগৰত বৰপুখুৰী, জয়সাগৰ, গৌৰীসাগৰ, ন-পুখুৰী, আৰু আন অসংখ্য পুখুৰীৰ পানীয়ে সাগৰৰ দৰে গভীৰ আৰু প্রাচীন মন্দিৰৰ দবে পৱিত্র কাহিনীক দোলনা দিয়ে।.
অতি কম পৰিচিত স্থান হ’ল পাটসাকুছি। ই ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ পৰা ৭০ কিল’মিটাৰ আৰু চৰাইদেউৰ ইউনেস্ক’ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য মৈদামৰ পৰা ২৫ – কিল’মিটাৰ দূৰত্বত আছে। এই নিস্তব্ধ গাঁওখন হৈছে এক জীৱন্ত ঐতিহ্য, যিয়ে আপোনাক মোহিত কৰে, আপোনাক শুনিবলৈ আৰু অনুভৱ কৰিবলৈ আমন্ত্রণ জনায়। এসময়ত এই ভূমিসমূহত শাসন কৰা টাই আহোমৰ উত্তৰাধিকাৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ মসৃণ আচাৰ-ব্যৱহাৰত জীয়াই আছে। ইয়াৰ তেৰটা প্রাচীন পুখুৰী, বহুতো আহোম যুগৰ আৰু সমাধিৰ টিলা, নিস্তব্ধতাত দোল খাই পৰি আছে। গধূলিৰ সময়ত বয়োজ্যেষ্ঠসকলে পানীৰ কাষত গোট খায়, প্রজন্মৰ পাছত প্রজন্ম ধৰি কাহিনী ঘূৰি থাকে। প্রাচীন গীতবোৰ বতাহত ওপত্তি থাকে। আনহাতে, ঘৰবোৰত যুগ যুগ ধৰি চলি অহা সাঁচিপাতৰ পাণ্ডুলিপিবোৰ আগৰৰ বাকলিত চিয়াঁহীৰে লিখা জীৱন্ত উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰৰ দৰে সংৰক্ষিত হৈ থাকে। ই ভূমি আৰু জ্ঞানত শিপাই থকা এটা জনগোষ্ঠীৰ প্রতিফলন ঘটায়।
ইয়াৰ মূলতে আছে কেন্দ্রীয় টাই একাডেমী, য’ত প্রাচীন টাই আহোম লিপিয়ে কণ্ঠ বিচাৰি পায়। স্থানীয় এজন গল্পকাৰে কিংবদন্তিৰ মাজেৰে আপোনাক পথ প্রদর্শন কৰে, তাৰ পাছত আপুনি পৰম্পৰাগত আহোম খাদ্যৰ ভাগ ল’ব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত বুকুৰঙা পুখুৰীয়ে এটা শক্তিশালী কাহিনীৰে জিলিকি উঠিছে। এই কাহিনী ৰাজ্যিক আর্কাইভত পোৱা নাযায়, কিন্তু বয়োজ্যেষ্ঠসকলৰ স্মৃতিত পোৱা যায়। কোৱা হয় যে চতুর্দশ বা পঞ্চদশ শতিকাত তিনিজন ভাতৃ-নাহৰ, বুকুৰঙা আৰু পেটপোহাক আইতাকৰ দ্বাৰা ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল আৰু পিতৃ-মাতৃয়ে আহোম ৰাজকীয়ৰ সেৱা কৰিছিল। যেতিয়া তেলে গাঁৱৰ পানী কলংকিত কৰিলে আৰু অসুস্থতা বিয়পি পৰিল, তাই বুকুৰঙাক তিনিটা মাটিৰ চাকি জ্বলাই শেষৰটো নুমাই যোৱাঠাইত খান্দিবলৈ নির্দেশ দিলে। সেই মর্মে, ষোল্লজন মানুহে খান্দিলে, আৰু তিনিদিনতে এটা পুখুৰীৰ উন্মেষ ঘটিল। ভূমিহীন কিন্তু অদম্য বুকু বজাই পাছলৈ বিছটা হালেৰে এদিনতে এবিঘা হাল বোৱাৰ পদ্ধতিও উদ্ভাৱন কৰিলে। আজি মানুহজনৰ দৰে এই পুখুৰীটোও নিস্তব্ধ শক্তিৰে থিয় হৈ আছে। বুকু ৰজাই এৰি থৈ যোৱা নাছিল কোনো ৰাজপ্রাসাদ, কোনো মুকুট, মাত্র উদ্ভাৱনৰ এক জীবন্ত উত্তৰাধিকাৰ থৈ গ’ল।
আহোম যুগত পুখুৰী নিৰ্মাণ আছিল এক পৱিত্র বিজ্ঞান, ৰীতি-নীতি আৰু শ্ৰদ্ধাৰে ডুব যোৱা। চন্দ্ৰবিহীন আকাশৰ তলত দেওধাই পুৰোহিত আৰু চাংৰুং ফুকনে মাটিৰ এটা চাকি লয়। য’ত জুইৰ শিখা নুমাই, মাটিচেলেকাই মাটিৰ সোৱাদ লৈছিল আৰু লুকাই থকা বসন্তৰ অনুভৱ কৰিছিল। চূড়ান্ত নির্বাপিত চাকিটোৰে পৃথিৱীৰ নাভি, যিয়ে আটাইতকৈ বিশুদ্ধ পানী উৎপন্ন কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তেতিয়াহে খন্দা আৰম্ভ হয় আৰু বিশুদ্ধকৰণৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ পালন কৰে। সম্পূর্ণ হোৱাৰ পাছত ৰজাই প্রার্থনা আৰু উপহাৰ আগরঢ়াইছিল, পুখুৰী জনসাধাৰণৰ বাবে উৎসর্গা কৰিছিল।
ইণ্ডোনেছিয়াৰ আজি উম্বুলপংগোকৰ দৰে, য’ত এটা পুখুৰীয়ে পর্যটন আৰু স্থানীয় অর্থনীতিক শক্তি প্রদান কৰে, অসমেও নিজৰ পুখুৰীবোৰক লাহে লাহে জগাই তুলিব পাৰে। সজাব পাৰে বাঁহৰ কেফে, ভাষমান বজাৰ, ইক’-ৱাক, লোকগীত বা যুৱক-যুৱতীৰ নেতৃত্বত স্মৰ্কেলিঙৰ জৰিয়তে। লিম’লজিষ্ট আৰু সাংস্কৃতিক বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ‘পুখুৰী পর্যটন’ প্ৰকৃতি আৰু পৰম্পৰাক ৰক্ষা কৰিও লাভৱান হ’ব পাৰে।